Deltabuurt Coöperatief

Deltabuurt

 

Samen met een aantal actieve bewoners uit de Deltabuurt hebben wij in 2009 de Deltabuurt Coöperatief opgericht. Een tijdlang zijn wij actief betrokken geweest in het ondersteunen van deze coöperatie, met name in de opgave om het aanwezige warmtenet te verduurzamen. Op een gegeven moment, om verschillende redenen, is besloten dat ToekomstSterk die ondersteuning niet actief kon continueren. Tot oktober 2016, waarin de contacten met de coöperatie opnieuw zijn opgepakt. Samen met Jurgen Houwers en Alwin Scholten, bestuursleden van de coöperatie, is vanaf dat moment gewerkt aan een nieuw plan. Een plan om zowel de coöperatie ‘dikker’ te maken, als om het warmtenet in de Deltabuurt te verduurzamen. Hiervoor heeft de coöperatie een subsidie ontvangen van de provincie Overijssel, en sinds 1 januari 2017 wordt er actief uitvoering gegeven aan het plan. De coöperatie is hierbij in de lead, als ToekomstSterk bieden wij de broodnodige ondersteuning.

Deltabuurt Coöperatief

Gebiedsprofiel Nijmegen – Noord

Nijmegen Noord website

Samen met de All Inclusive Wijk hebben wij in mei 2017 het gebiedsprofiel voor Nijmegen – Noord opgeleverd. In dit document wordt de potentie geschetst van een Wij(k)Bedrijf in de wijk. Uit de verkenning blijkt dat met een Wij(k)Bedrijf de potentie heeft om een jaarlijkse omzet van 3,86 miljoen te behalen. Daarvoor voert het Wij(K)Bedrijf projecten uit, waarmee er jaarlijks 1,3 miljoen aan woonlastenbesparing wordt behaald en waarmee er circa 42 FTE aan lokale werkgelegenheid gecreëerd kan worden. Tevens wordt er dankzij het Wij(k)Bedrijf in potentie 5,26 miljoen euro binnen de wijk gehouden. Dit door geldstromen in de wijk om te buigen en lokaal te houden.

Het gebiedsprofiel is een eerste van drie stappen die genomen kunnen worden, om daadwerkelijk tot de oprichting van een Wij(k)Bedrijf in Nijmegen – Noord te kunnen komen. De gemeente Nijmegen heeft voor deze stap een financiële bijdrage geleverd. Samen met de All Inclusive wijk en diezelfde gemeente wordt momenteel verkent of er een volgende stap gezet gaat worden.

Download hier het Gebiedsprofiel Nijmegen – Noord

Assendorp toekomstbestendig

ToekomstSterk heeft onderzoek gedaan naar de mogelijke overlast van excessieve neerslag in Assendorp (een vooroorlogse wijk in Zwolle). Tegelijkertijd is er echter ook gekeken naar andere opgaven in het gebied zoals hittestress en parkeerproblematiek. Opgaves op bestuurlijk vlak, maar niet zozeer opgaves die de inwoners van Assendorp herkennen in hun leefomgeving. Zij willen vooral meer groen in de wijk. Dit standpunt heeft de ingenieurs van ToekomstSterk geïnspireerd om meerlaagse-, integrale oplossingen te vinden voor de opgaves op het bestuurlijke- én publieke vlak. Eén van deze ideeën is ‘Perfect Timing’; een manier om besparingen die in de toekomst gemaakt kunnen worden, door bijvoorbeeld de regenwaterafvoer van de wijk los te koppelen van het riool, nu te investeren in de randvoorwaarden die de toekomstige besparing zullen garanderen. Zo kan Assendorp enerzijds de wijk “vergroenen” en anderzijds een bijdrage leveren aan het waterbeheer van de wijk. Hoe moeten dit soort maatregelen worden uitgevoerd? ToekomstSterk wil door middel van de oprichting van een wijkcoöperatie de inwoners van Assendorp organiseren in een onderneming. Zo zullen zij professioneel en daadkrachtig hun eigen leefomgeving vorm kunnen geven!.

Het onderzoek, de uitkomsten en de aanbevelingen van ToekomstSterk zijn gebundeld in het rapport ‘Assendorp Toekomstbestendig’. De video is gemaakt door studenten van ArtEZ (Mark Bouwhuis & Roy Bremmer).

Rapportage Assendorp toekomstbestendig
 

Omgevingsvisie gemeente Zwolle

In 2008 heeft de gemeente Zwolle haar vigerende structuurplan vastgesteld, een paar weken voordat de economische crisis zijn intreden deed. Tezamen met een aantal maatschappelijke ontwikkelingen en de introductie van de Omgevingswet, heeft dit de gemeente doen besluiten het structuurplan te actualiseren naar een Omgevingsvisie. Daarbij is het de wens van de gemeente om duurzaamheid het nieuwe leidende principe te laten zijn. Vanuit ToekomstSterk namen wij deel in een team dat na moest denken over principes die er voor gingen zorgen dat met de nieuwe Omgevingsvisie een duurzame ontwikkeling van Zwolle werd gestimuleerd. Gaandeweg, en dankzij vele gesprekken met verschillende medewerkers van de gemeente, hebben wij steeds beter de relatie met het relevante instrumentarium vanuit de Omgevingswet in de vingers gekregen. Om die reden heeft ons team ook na mogen denken over de opzet van de Omgevingsvisie en het ontwerp van het proces dat daartoe moest leiden.

Download hier het document m.b.t. de Zwolse Omgevingsvisie

De derde rivier

De IJssel en de Vecht/Zwarte water zijn zeer gezichtsbepalend in het gebied. Ze zijn zo aanwezig dat ze als het ware het gebied definiëren. Maar wat vaak vergeten wordt is de derde, onzichtbare rivier die onder het oppervlak van de delta loopt: de grondwaterstroom. Ondanks haar stille, onzichtbare karakter is deze grondwaterstroom met recht te beschouwen als een ‘derde rivier’.Overzicht Zwolle

De derde rivier is wel een andersoortige rivier, met andere kwaliteiten. De grondwaterrivier wordt gevoed vanuit de Veluwe en de Sallandse Heuvelrug en kwelt voornamelijk weer op in de Noordoostpolder en de polder Mastenbroek (Koekoekspolder). De rivier stroomt langzaam en zit tot wel 100m diep. Daar bevindt zich weer een slecht doorlatende kleilaag die de onderkant. De derde rivier Hoe de grondwaterrivier aanzet tot co-creatie vormt van de rivier. In de zomer ligt het debiet van deze rivier in dezelfde orde van grootte als het debiet van de Vecht, die in droge tijden zo’n 1,5 m3/s afvoert. Onder normale omstandigheden zijn de debieten van de IJssel en ook de Vecht vele malen groter.

De derde rivier is als een betrouwbare vriend: hij stroomt altijd, is altijd aanwezig en zeer constant. Dit in tegenstelling tot de IJssel en Vecht, waarvan de waterstanden veel meer fluctueren. Gezien deze stabiele eigenschappen kan de derde rivier juist in natte situaties helpen om af te wateren en in droge situaties juist om te voeden. De kwaliteit van dit water is zo goed dat je het met minimale bewerking zou kunnen drinken. Waardevol dus voor bedrijven in de regio met water als grondstof. Ook de temperatuur van het water is vrijwel altijd hetzelfde.

Dat de derde rivier aan de aandacht is ontsnapt, komt omdat we bijna nooit iets van hem merken. Hij overstroomt niet en valt niet droog. Het enige dat we van hem zien is de hoge grondwaterstand in de winter en de kwel in de zomer. Hij heeft ook geen baas, dat wil zeggen, niemand is verantwoordelijk voor de derde rivier, zoals bijvoorbeeld Rijkswaterstaat dat is voor de IJssel en de waterschappen voor de Vecht/Zwarte Water. Er is natuurlijk wel enige regulering op gebruik van de derde rivier, bijvoorbeeld voor grondwateronttrekkingen zijn provinciale vergunningen in het kader van de Waterwet nodig.

In potentie kan de derde rivier veel waarde toevoegen aan het gebied. Door de drie rivieren met elkaar te verbinden kan de regionale waterhuishouding verduurzamen. Het grondwater kan worden gebruikt om overtollig water te bergen en af te voeren.
In droge situaties kan de derde rivier als voeding voor het gebied worden ingezet en schoon water dat wordt aangevoerd vanuit de Veluwe kan worden gebruikt voor drinkwater of bedrijfsprocessen. Die verbindingen kunnen worden gecreëerd door zogenaamde circulatiesystemen.

Duurzaam Stadshagen

Afbeelding1.pngIn Zwolle hebben we gewerkt aan de verduurzaming van de ontwikkeling van Stadshagen+. Duurzame gebiedsontwikkeling is daarbij synoniem voor integrale kwaliteit. Ons werk was het integreren van water, ecologie, energie, tijdelijke bestemmen, mobiliteit in stedenbouw en landschap en daarbij combinaties vinden die tot kostenreductie leiden en tegelijk de kwaliteit van de ontwikkeling vergroten. We hebben samen met ambtenaren van de gemeente een integrale transformatie plan geschreven waarin we laten zien dat technisch alles al mogelijk is en dat vooral samenwerking de sleutel is tot duurzame gebiedsontwikkeling. We werkten aan bewoners energie coöperaties, implementatie van deltaprogramma water, energieneutraliteit en tijdelijk gebruik van de ruige ruimte om de waarde van de ontwikkeling te vergroten en de rentelasten te verlichten. En natuurlijk betrokken we daarbij ook de kansen die de ondergronds biedt. Kansen die we in een ‘vorig leven’ in de ‘visie op de ondergrond van Zwolle’ hebben ontdekt. De ideeën die we hebben opgedaan bij deze opdracht hebben we doorontwikkeld in vele projecten.

Watermachine Stadshagen

De woonwijk Stadshagen ligt in de mastenbroekerpolder. De woonwijk watert af op die polder via een centrale wetering. Daarmee bepaalt de woonwijk het peil in de polder. Een geluidswal om de wijk kan tevens een waterkerende functie krijgen, maar dan kan de woonwijk niet langer door de wetering afwateren. In de zomer moet soms vreemd water worden ingelaten om het peil in de woonwijk in stand te houden. In Breezicht, de laatste ontwikkeling van Stadshagen, is veel ruimte ingeruimd voor groene/blauwe structuren. Vlakbij Stadshagen is een waardevol ecosysteem. Wij ontwierpen een watersysteem voor Stadhagen dat niet langer afwatert via de wetering maar via de ondergrond door infiltratie in een zandplas. In de zomer als de waterpeilen dalen kan de plas water leveren om de waterstanden in stand te houden. De groen blauwe zones in Breezicht zijn onderdeel van de watermachine en dragen bij aan de uitbreiding van het ecosysteem. De geluidswal kan een dijk worden en in de keuze voor het waterpeil in de mastenbroekerpolder is meer vrijheid. Om de werking van het systeem technisch te kunnen te doorrekenen maakten we een wiskundige afleiding die we samen met de gemeente en verschillende geohydrologische toppers verifieerden. We maakten een animatie om de werking van de watermachine uit te leggen.

Leegstandsontwikkeling voormalige Auping fabriek

In het kader van de Ruimte voor Ruimdenkers prijsvraag van de provincie Overijssel heeft ToekomstSterk een team samengesteld van jonge -net afgestudeerde- professionals met verschillende disciplines. Voor de prijsvraag zijn zij verenigd als ‘De Onderstroom’. De opdracht was om een (financieel) haalbaar plan te maken om leegstand tegen te gaan binnen de Provincie Overijssel. De teamdoelstelling was om omgevingsbewust, daadkrachtig en eigenzinnig (buiten de bestaande kaders) het project aan te pakken. Er is een methodiek ontwikkeld waarbij er wordt uitgegaan van zowel het gebouw als omgeving. Door onderzoek te doen naar de historie van de plek, de bestaande ruimtelijk visie en een marktpotentie is er een themabepaling tot stand gekomen dat leidend zal zijn voor de invulling. De omgeving wordt actief betrokken bij de planvorming. Bijzonder is de oprichting van het wijkfonds dat wordt gevuld met de winsten uit de exploitatie. Het wijkfonds biedt omwonenden de mogelijkheid een microkrediet te krijgen om een eigen onderneming te starten in de voormalige Aupingfabriek

Download hier de flyer voor de Auping fabriek

Download hier het einddocument voor de Auping fabriek